Βρογχικό άσθμα ή αλλεργία;

Κυριακή, 21 Φεβρουάριος 2021

•    Η σχέση αλλεργίας και βρογχικού άσθματος πολύ συχνά υπερεκτιμάται τόσο από τους γιατρούς, όσο και από τους ασθενείς. Είναι γεγονός πως το 80% των ασθενών που πάσχουν από βρογχικό άσθμα, παρουσιάζουν θετικές δερματικές δοκιμασίες σε κοινά αλλεργιογόνα. Εντούτοις, ούτε όλοι οι ασθενείς με αλλεργία παρουσιάζουν βρογχικό άσθμα, αλλά ούτε και όλοι οι ασθματικοί εμφανίζουν κλινικά αλλεργικές εκδηλώσεις.

  Βρογχικό Άσθμα
  Το βρογχικό άσθμα είναι η πνευμονική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από στένωση των αεροφόρων οδών η οποία αναστρέφεται αυτόματα ή μετά από κατάλληλη θεραπευτική αγωγή.

  Αιτίες:
     Οι ακριβείς μηχανισμοί που προκαλούν τον παροξυσμό του βρογχικού άσθματος είναι πολύπλοκοι.
  Τα σημαντικότερα αίτια εκδήλωσης βρογχικού άσθματος είναι :
  1. Η σκόνη και τα ακάρεα του σπιτιού: Η ανάπτυξή τους ευνοείται από της συνθήκες του οικιακού χώρου και βρίσκονται πολύ συχνά στα στρώματα, στα μαξιλάρια και στα κλινοσκεπάσματα.
  2. Οι γύρεις: Εδώ και έναν αιώνα περίπου είναι γνωστό ότι, οι γύρεις φυτών και δέντρων είναι δυνατό να προκαλέσουν παροξυσμό βρογχικού άσθματος. Οι παροξυσμοί αυτοί έχουν εποχιακή κατανομή, που συμπίπτει με την ανθοφορία των φυτών. Οι κυριότερες γύρεις που ενοχοποιούνται στη χώρα μας είναι των αγρωστωδών (καλλιεργούμενων όπως των σιτηρών ή αυτοφυών), ορισμένων θαμνωδών φυτών (περδικάκι, αψιθιά, λουβουδιά) και δέντρων (ελιές, λεύκες, πλατανιές, βελανιδιές, κυπαρίσσια).
  3. Μύκητες: Η ανάπτυξή τους ευνοείται από τις υψηλές θερμοκρασίες και τη υψηλή υγρασία.
  4. Ζωικά αλλεργιογόνα: Σ’ αυτά περιλαμβάνονται οι τρίχες, τα επιθήλια και τα εκκρίματα ζώων.
  5. Ατμοσφαιρικοί ρύποι που βρίσκονται στο περιβάλλον, είναι δυνατό να προκαλέσουν παροξυσμό βρογχικού άσθματος σε προδιατεθειμένους ασθενείς.
  6. Ακόμη και η παθητική έκθεση στον καπνό του τσιγάρου, έχει διαπιστωθεί ότι διπλασιάζει την συχνότητα των παροξυσμών βρογχικού άσθματος.
  7. Επαγγελματικά αλλεργιογόνα: Υπολογίζεται ότι το 20% των περιπτώσεων βρογχικού άσθματος που εμφανίζεται στην ενήλικη ζωή, οφείλεται σε επαγγελματική έκθεση σε ερεθιστικές ουσίες. Το επαγγελματικό βρογχικό άσθμα αναγνωρίζεται σήμερα ως νοσολογική οντότητα.
  8. Γενετικοί παράγοντες: Το 30% των ατόμων που πάσχουν από βρογχικό άσθμα, έχουν τουλάχιστον έναν συγγενή πρώτου βαθμού με την ίδια νόσο.
  9. Λοιμώξεις : Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος αποτελούν συχνό παράγοντα πρόκλησης παροξυσμών και έξαρσης του βρογχικού άσθματος.
  10. Κόπωση: Ένα ποσοστό των ατόμων που πάσχουν από βρογχικό άσθμα και βρίσκονται σε ανεκτή κατάσταση από άποψη συμπτωμάτων, μετά την σωματική κόπωση εμφανίζει επιδείνωση με βήχα, δύσπνοια και εκπνευστικό συριγμό. Πολλά άτομα, ιδιαίτερα νεαρής ηλικίας, λίγα λεπτά μετά από έντονη σωματική κόπωση εμφανίζει έντονο ασθματικό παροξυσμό, κατάσταση που χαρακτηρίζεται ως “μετά κόπωση άσθμα” και αποτελεί ιδιαίτερη μορφή της νόσου.
  11. Φάρμακα: Διάφορα φάρμακα είναι δυνατό να προκαλέσουν παροξυσμό βρογχικού άσθματος ή να επιδεινώσουν συμπτώματα που ήδη προϋπάρχουν. Τυπικό παράδειγμα αποτελεί η ασπιρίνη.
  12. Ψυχολογικοί παράγοντες: Διάφοροι συναισθηματικοί παράγοντες είναι δυνατό να συμβάλλουν στις εκδηλώσεις του βρογχικού άσθματος.

  

  Βρογχικό Άσθμα και Αλλεργική Ρινίτιδα
     Πολύ συχνά συνδυάζονται με συμπτώματα από το ανώτερο αναπνευστικό όπως φτάρνισμα, ρινική καταρροή και ρινική συμφόρηση. Αυτά μπορεί να αποτελούν εκδήλωση Αλλεργικής Ρινίτιδας. Τα δύο νοσήματα συχνά συνυπάρχουν στον ίδιο ασθενή. Οι περισσότεροι ασθενείς με άσθμα έχουν αλλεργική ρινίτιδα, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με αλλεργική ρινίτιδα έχουν άσθμα. Επίσης έχει αποδειχθεί ότι η αλλεργική ρινίτιδα αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη άσθματος. Μπορούμε να μιλάμε για μία νόσο, η οποία επεκτείνεται από τις ανώτερες αεροφόρους οδούς (ρινίτιδα) μέχρι τις κατώτερες αεροφόρους οδούς (άσθμα). Η άποψη που επικρατεί σήμερα είναι ότι η ρινίτιδα και το άσθμα αποτελούν “μία νόσο των ενιαίων αεραγωγών”.

  Διάγνωση και εξετάσεις για το άσθμα                                                                                             

      Η διάγνωση για το άσθμα γίνεται από τον αρμόδιο γιατρό που είναι ο πνευμονολόγος. Απαιτείται κλινική εξέταση που περιλαμβάνει λήψη ιστορικού, φυσική εξέταση, καταγραφή των συμπτωμάτων και της βαρύτητάς τους.

  Στις εξετάσεις που πρέπει να γίνουν συμπεριλαμβάνεται:

  Σπιρομέτρηση: Αυτή η εξέταση εκτιμά το στάδιο στένωσης του βρογχικού σωλήνα ελέγχοντας πόσο αέρα μπορείς να εκπνεύσεις μετά από μια βαθιά ανάσα και πόσο γρήγορα μπορείς να αναπνεύσεις.

  Μέτρηση μέγιστης ροής: Με μια ειδική συσκευή μετράται η δυσκολία της εκπνοής. Αν τα ευρήματα είναι χαμηλότερα από τα αναμενόμενα αυτό είναι ένδειξη ότι οι πνεύμονές σου δε λειτουργούν σωστά και ότι το άσθμα θα επιδεινωθεί.

  Για την πλήρη διάγνωση μπορεί να χρειαστεί να κάνεις επιπλέον εξετάσεις όπως η αξονική τομογραφία, το τεστ αλλεργίας και η αιματολογική εξέταση για τον έλεγχο ηωσινόφιλων.

   Θεραπεία με νεφελοποίηση

     Η θεραπεία των αποφρακτικών πνευμονικών νοσημάτων (χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, άσθμα, βρογχεκτασίες, αποφρακτική βρογχιολίτιδα κά) είναι κατά κύριο λόγο εισπνεόμενη, καθώς με αυτή εξασφαλίζεται ασφαλής και αποτελεσματική θεραπεία, απευθείας στο πάσχον όργανο-στόχος, που στην προκειμένη περίπτωση είναι οι πνεύμονες, παρακάμπτοντας πρακτικά τη συστηματική κυκλοφορία του αίματος. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται σε πολύ μεγάλο βαθμό οι παρενέργειες της θεραπείας και γίνεται εφικτή η χορήγηση των κατάλληλων φαρμάκων για όσο αυτό είναι απαραίτητο.
     Βοηθάει ιδιαίτερα σε ασθενείς με επηρεασμένη δυνατότητα συντονισμού με τις άλλες διαθέσιμες συσκευές χορήγησης εισπνεόμενων φαρμάκων (πχ υπερήλικες, μικρά παιδιά, άτομα με άνοια ή ΑΕΕ κά).
     Οι νεφελοποιητές αποτελούν χρήσιμα θεραπευτικά εργαλεία στα αποφρακτικά νοσήματα ενώ επίσης χρησιμοποιούνται για εφύγρανση-ρευστοποίηση εκκρίσεων και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, για πρόκληση απόχρεμψης μέσω υπέρτονου διαλύματος ώστε να ληφθεί υλικό για εξετάσεις πτυέλων.

  

   

  Πηγή :Δημητρίου Μαρία, Πνευμονολόγος 

  Γκιζοπούλου Ευαγγελία , Πνευμονολόγος,